Hitte op de werkvloer: zo voorkomt u uitval, fouten en onnodige risico’s

Warme werkdagen lijken misschien vooral ongemakkelijk. Maar voor werkgevers kunnen ze direct invloed hebben op veiligheid, inzetbaarheid en continuïteit.

Bij hitte neemt de kans op vermoeidheid, concentratieverlies en fouten toe. Zeker bij fysiek werk, werken op hoogte, transport, machines of productieomgevingen met extra warmtebronnen. Juist daar kan een moment van verminderde scherpte grote gevolgen hebben.

Ook zijn er medewerkers die extra kwetsbaar zijn. Denk aan zwangere medewerkers en medewerkers met hart- of longaandoeningen. Zij kunnen sneller last krijgen van uitdroging, hoofdpijn, duizeligheid of vermoeidheid.

De Arbowet noemt geen vaste maximumtemperatuur. Dat betekent niet dat u als werkgever niets hoeft te doen. U blijft verantwoordelijk voor een gezonde en veilige werkomgeving. Geen wettelijke norm is geen vrijbrief.

Hitte is geen incident

Een krat water bij de ingang is geen hittebeleid. Natuurlijk helpt voldoende drinken. Maar goed hittebeleid gaat verder dan dat. Het vraagt om duidelijke afspraken vóórdat de temperatuur oploopt.

Welke werkzaamheden worden aangepast? Wanneer plant u extra pauzes in? Wie beoordeelt of buitenwerk nog verantwoord is? En weten leidinggevenden waar zij op moeten letten?

Voor veel organisaties komt hitte pas in beeld wanneer medewerkers klachten krijgen. Dan bent u eigenlijk al te laat. Hitte is geen incident, maar een terugkerend arbeidsrisico. Daarom hoort het thuis in de RI&E.

Zeker in sectoren zoals bouw, productie, transport, schoonmaak, metaal en logistiek. Daar heeft uitval direct invloed op planning, bezetting en werkdruk voor collega’s.

Wat kunt u als werkgever doen?

Effectief hittebeleid begint met overzicht. Breng in kaart waar de risico’s zitten en welke maatregelen passen bij uw werkvloer.

Denk aan:

• Pas werktijden aan, bijvoorbeeld met een tropenrooster.

• Plan zwaar werk zoveel mogelijk in de koelere ochtenduren.

• Beperk apparatuur die extra warmte afgeeft.

• Zorg voor voldoende ventilatie.

• Pas kledingvoorschriften tijdelijk aan waar dat veilig kan.

• Stimuleer medewerkers om voldoende water te drinken.

• Plan extra pauzes vooraf in.

• Bespreek met kwetsbare medewerkers wat haalbaar en verantwoord is.

Belangrijk is dat maatregelen niet afhankelijk zijn van improvisatie. Leg vooraf vast wie beslist, wanneer het werk wordt aangepast en hoe medewerkers worden geïnformeerd.

Binnenwerk, buitenwerk en thuiswerk

De juiste maatregelen verschillen per werksituatie.

Bij binnenwerk gaat het vooral om ventilatie, warmtebronnen, luchtkwaliteit en de fysieke belasting van het werk. In productieomgevingen kunnen machines, ovens of onvoldoende ventilatie de hittebelasting flink verhogen.

Bij buitenwerk speelt directe blootstelling aan de zon een grote rol. Zorg waar mogelijk voor schaduw, beschermende kleding, hoofdbescherming, zonnebrand en extra rustmomenten. Pauzes moeten niet pas ontstaan doordat iemand klachten krijgt. Ze horen onderdeel te zijn van het werkplan.

Ook bij thuiswerken blijft de zorgplicht gelden, voor zover dat redelijkerwijs haalbaar is. Geef medewerkers daarom praktische handvatten. Denk aan vroeg ventileren, zonwering gebruiken, gordijnen overdag sluiten en concentratiewerk plannen op koelere momenten van de dag.

Blijft de hitte langer aanhouden? Wacht dan niet af. Stem tijdig met medewerkers af wat nog verantwoord is en pas het werk tijdelijk aan waar nodig.

Bij extreme hitte kan werken soms tijdelijk niet verantwoord zijn. Controleer daarom of uw cao afspraken bevat over onwerkbaar weer en of de UWV-regeling mogelijk van toepassing is. Dit vervangt geen hittebeleid: uw zorgplicht blijft altijd het uitgangspunt.

Vergeet de rol van leidinggevenden niet

Leidinggevenden spelen een belangrijke rol bij warm weer. Zij zien vaak als eerste dat iemand minder scherp is of klachten ontwikkelt.

Zorg daarom dat zij weten waar ze op moeten letten. Denk aan signalen zoals duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, extreme vermoeidheid, verwardheid of ongewoon gedrag.

Maak ook duidelijk wat zij moeten doen als iemand klachten heeft. Wie wordt geïnformeerd? Wanneer wordt het werk gestopt? En wanneer is medische hulp nodig?

Duidelijkheid voorkomt twijfel op het moment dat snel handelen nodig is.

Snelle check voor werkgevers

Wilt u weten of uw organisatie voldoende voorbereid is op warme werkdagen? Stel uzelf dan deze vragen:

• Staat hitte als risico opgenomen in de RI&E?

• Is duidelijk welke werkzaamheden extra risico opleveren?

• Zijn kwetsbare medewerkers in beeld?

• Weten leidinggevenden welke signalen zij moeten herkennen?

• Zijn afspraken gemaakt over pauzes, werktijden en taakaanpassing?

• Is er voldoende ventilatie, schaduw of verkoeling beschikbaar?

• Weten medewerkers waar zij klachten kunnen melden?

• Worden maatregelen jaarlijks vóór de zomer geëvalueerd?

Kunt u meerdere vragen niet duidelijk beantwoorden? Dan is het verstandig om uw hittebeleid aan te scherpen.

Hoe ABR kan ondersteunen

ABR helpt werkgevers om hittebeleid praktisch en werkbaar te maken.

Wij kijken naar de situatie op de werkvloer, beoordelen klimaat en ventilatie en brengen waar nodig de hittebelasting in kaart. Bijvoorbeeld in productieomgevingen met machines, ovens of andere warmtebronnen.

Daarna vertalen we de bevindingen naar concrete maatregelen. Geen ingewikkeld rapport dat in de la verdwijnt, maar duidelijke afspraken die passen bij uw mensen, planning en werkzaamheden.

Zo houdt u grip op inzetbaarheid, ook tijdens warme periodes.

Bereid uw organisatie op tijd voor

Hitte komt ieder jaar terug. Toch wordt het in veel organisaties pas besproken als de temperatuur al oploopt. Dat kan anders. Neem hitte structureel op in uw RI&E en evalueer jaarlijks vóór de zomer of de maatregelen nog passen bij de praktijk. Zo voorkomt u dat klachten, uitval of onveilige situaties de planning verstoren. Twijfelt u of uw organisatie voldoende voorbereid is op warme werkdagen? ABR kijkt graag met u mee. Neem contact op via 073 691 17 21 of info@abrarbodienst.nl.